Sistem Pengangkutan Gerak Cepat
سيستم ڤڠڠکوتن ݢرق چڤت
Singapore MRT logo.svg
Kawasaki c751b train 2.jpg
Orchard MRT B.JPG
Pintu masuk C stesen MRT Orchard
Umum
Nama asal
  • Mass Rapid Transit (Inggeris)
  • 新加坡地铁系统 (Cina)
  • சிங்கப்பூர் துரிதக் கடவு ரயில் (Tamil)
PemilikPenguasa Pengangkutan Darat
Lokasi Singapura
Jenis transitTransit aliran deras
Jumlah laluan/aliran8 (5 beroperasi, 1 sedang dibina dan 2 dalam perancangan)
Jumlah stesen184 (119 beroperasi, 62 sedang dibina atau dalam perancangan)
Bil. penumpang harian3.1 juta (2016)[1]
Operasi
Mula beroperasi7 November 1987; 31 tahun yang lalu (1987-11-07)
Pengendali
Teknikal
Panjang sistem199.6 kilometer (124.0 mi)
Tolok landasan1,435 mm (4 kk 8½ in) tolok piawai
sunting
Lihat pendokumenan templat ini

Sistem Pengangkutan Gerak Cepat (Tulisan Jawi: سيستم ڤڠڠكوتن ڬرق چڤت) atau lebih dikenali sebagai MRT ialah sebuah sistem transit aliran deras yang membentuk komponen utama dalam sistem kereta api di Singapura dan ia menjangkau di seluruh negara kota ini. Bahagian pertama sistem MRT ini iaitu di antara stesen Toa Payoh dan Yio Chu Kang telah dibuka pada 7 November 1987 dan ini menjadikannya sistem metro kedua tertua di Asia Tenggara selepas sistem Transit Aliran Ringan Manila. Rangkaian pengangkutan ini berkembang pesat sebagai hasil daripada tujuan Singapura untuk membangunkan jaringan kereta api menyeluruh sebagai tulang belakang bagi sistem pengangkutan awam di Singapura, dengan purata perjalanan penumpang harian seramai 3.27 juta pada 2016 (termasuklah Sistem Rel Ringan).[1]

Jaringan MRT ini mempunyai 106 buah stesen yang dalam operasi dengan panjang aliran kereta api sehingga 178.2 kilometer (110.7 bt) dan ia menggunakan tolok piawai. Laluan–laluan kereta api tersebut dibangunkan oleh Penguasa Pengangkutan Darat (LTA), suatu badan berkanun di bawah Pemerintah Singapura. Konsesi pengendalian sistem MRT diberikan kepada syarikat berasaskan laba iaitu SMRT Corporation dan SBS Transit, di mana para pengendali ini juga mengelolakan perkhidmatan bas dan teksi; ini menjamin terdapatnya penyepaduan penuh dalam perkhidmatan pengangkutan awam.

Perkhidmatan sistem metro ini turut dilengkapi dengan beberapa rangkaian Sistem Rel Ringan (LRT), di mana ia menghubungkan stesen–stesen MRT dengan estet−estet perumahan awam Lembaga Perumahan dan Pembangunan (HDB).[2]

Sejarah

Asal Sistem Pengangkutan Gerak Cepat (MRT) adalah daripada ramalan oleh pihak perancang bandar pada 1967 yang menyatakan perlunya sistem pengangkutan bandar berasaskan kereta api pada 1992.[3][4] Berikutan perbahasan sama ada sistem pengangkutan bas sahaja akan menjadi lebih menjimatkan kos, Timbalan Perdana Menteri Singapura ketika itu, Encik Ong Teng Cheong menyimpulkan bahawa sistem itu tidak memadai kerana ruang jalannya memerlukan tanah yang sememangnya kekurangan di negara ini.[5][6]

Pembiayaan awal pembinaan MRT sebanyak S$5 bilion merupakan pembiayaan projek awam terbesar pada ketika itu dan projek itu dimulakan pada 22 Oktober 1983 di Shan Road.[7] Rangkaian kereta api tersebut dibina secara berperingkat, di mana Laluan Utara Selatan diberikan keutamaan kerana ia melewati Kawasan Tengah yang mempunyai permintaan tinggi untuk pengangkutan awam. Mass Rapid Transit Corporation (MRTC), yang kemudiannya dinamakan semula sebagai SMRT Corporation telah ditubuhkan pada 14 Oktober 1983 bagi mengambil peranan dan tanggungjawab daripada Penguasa Sistem Pengangkutan Gerak Cepat.[5]

Pada 7 November 1987, bahagian pertama Laluan Utara Selatan mula beroperasi, yang terdiri daripada lima buah stesen dengan panjang laluan melebihi 6 kilometer (3.7 mi).[7] Lima belas buah stesen lagi dibuka kemudian dan sistem MRT dilancarkan secara rasmi pada 12 Mac 1988 oleh Perdana Menteri waktu itu, Encik Lee Kuan Yew. Sebanyak 21 stesen kemudiannya ditambah ke dalam sistem; pembukaan stesen Boon Lay di Laluan Timur Barat pada 6 Julai menandakan penyiapan sistem dua tahun lebih awal daripada jadual.[8][9]

Sistem Pengangkutan Gerak Cepat kemudiannya terus berkembang. Pengembangan pertama yang bernilai S$1.2 bilion dijalankan bagi Laluan Utara Selatan melalui Woodlands, menggabungkan Laluan Cabang ke dalam Laluan Utara Selatan dan mencantumkan stesen Yishun dan Choa Chu Kang.[10] Konsep untuk mendekatkan estet perumahan dengan rangkaian kereta api membawa kepada pengenalan laluan–laluan Sistem Rel Ringan (LRT) bagi menghubungkannya dengan MRT[10][11] dan perkhidmatan LRT pertama di Bukit Panjang mula beroperasi pada 6 November 1999.[12] Pada tahun 2002, stesen Lapangan Terbang Changi dan Expo telah ditambah ke dalam rangkaian MRT.[13] Laluan Timur Laut, laluan kereta api pertama yang dikendalikan oleh SBS Transit dibuka pada 20 Jun 2003 dan laluan ini merupakan salah satu daripada laluan rel berat automatik penuh pertama di dunia. Pada 15 Januari 2006, selepas daripada proses melobi yang sengit daripada orang awam, stesen Buangkok telah dibuka.[14][15] Lanjutan Boon Lay bagi Laluan Timur Barat, meliputi stesen Pioneer dan Joo Koon memulakan operasi pada 28 Februari 2009.[16][17] Laluan Circle (Laluan Lingkaran) dibuka dalam empat tahap bermula pada Mei 2009 sehingga Januari 2012. Tahap 1 bagi Laluan Downtown (Laluan Pusat Bandar) dibuka dibuka secara rasminya oleh Perdana Menteri, Encik Lee Hsien Loong pada Disember 2013[18][19] manakala tahap 2 laluan itu pula dibuka pada Disember 2015.[20]

Prasarana

Rangkaian laluan kereta api

Berikut adalah jadual laluan–laluan Sistem Pengangkutan Gerak Cepat yang sedang beroperasi:

Nama laluan Dibuka pada Lanjutan seterusnya Terminal Stesen Panjang (km) Depot Pengendali Pusat kawalan
Utara Selatan 7 November 1987 2019 Jurong East Marina South Pier 26[21] 45 Depot Bishan
Depot Ulu Pandan
Depot Changi
Depot Tuas
SMRT Trains Depot Kim Chuan
Timur Barat 12 Disember 1987 N/A Pasir Ris
Lapangan Terbang Changi
Joo Koon/Tuas Link
Tanah Merah
35[22] 57.2[22]
Circle (Lingkaran) 28 Mei 2009 2025 Dhoby Ghaut
Marina Bay
HarbourFront
Stadium (ditutup pada waktu puncak sahaja)
30[23] 35.5[23] Depot Kim Chuan
† tidak termasuk Bukit Brown, yang masih belum beroperasi.
Subjumlah (Laluan–laluan dibawah SMRT Trains): 91 136.7[23]
Timur Laut 20 Jun 2003 2023 HarbourFront Punggol 16[24] 20[24] Depot Sengkang SBS Transit Depot Sengkang
Downtown (Pusat Bandar) 22 Disember 2013 2024 Bukit Panjang Expo 34[18] 41.9[18] Depot Kim Chuan
Bangunan Kemudahan Tai Seng
Depot Gali Batu
Depot Gali Batu
Subjumlah (Laluan–laluan dibawah SBS Transit): 50 61.9
Jumlah keseluruhan: 119[nota 1] 199.6

Peta berskema laluan

Peta berskema rangkaian Sistem Pengangkutan Gerak Cepat (MRT) dan Sistem Rel Ringan (LRT) di Singapura.

Kemudahan dan perkhidmatan

Kecuali untuk stesen Bishan, keseluruhan Sistem Pengangkutan Gerak Cepat (MRT) adalah berada di bawah tanah atau di atas jejambat (bertingkat). Kebanyakkan stesen bawah tanah adalah cukup dalam dan tahan untuk menghadapi serangan bom udara konvensional dan berperanan sebagai tempat perlindungan bom.[25][26][27] Perkhidmatan telefon bimbit dan 3G tersedia di seluruh jaringan MRT.[28] Stesen–stesen bawah tanah dan kereta api dilengkapi dengan penyaman udara manakala untuk stesen atas tanah pula dipasang dengan kipas siling.

Setiap stesen dilengkapi dengan mesin tiket, pusat perkhidmatan penumpang serta paparan LED dan plasma yang menunjukkan maklumat dan pengumuman perkhidmatan kereta api. Di stesen–stesen turut terdapat tandas dan telefon berbayar, sesetengah tandas terletak di aras jalanan.[29] Beberapa stesen besar mempunyai kemudahan dan khidmat tambahan seperti kedai runcit dan gerai, pasar raya, kedai serbaneka, mesin juruwang automatik (ATM) dan kios automasi layan diri.[30] Tangga gerak di stesen–stesen membawa penumpang pada kadar 0.75 m/s, 50% lebih pantas berbanding eskalator biasa.[31][32]

Stesen–stesen lama di Laluan Utara Selatan dan Timur Barat pada asalnya dibina tanpa kemudahan ketercapaian seperti lif, tanjakan, sistem panduan sentuh (sentuhan Braille pada permukaan lantai), pintu tambang lebar atau tandas untuk pengguna kurang upaya;[33] pihak berkuasa pada masa lalu tidak menggalakkan orang kelainan upaya untuk menggunakan sistem MRT.[34] Kini, kemudahan–kemudahan tersebut dipasang bertahap–tahap sebagai sebahagian daripada program untuk menjadikan kesemua stesen boleh dicapai kepada warga tua dan mereka yang kurang upaya.[33][35][36] Kesemua stesen kini bebas hadangan, walaupun kerja–kerja masih berjalan untuk menyediakan kemudahan bebas hadangan tambahan di stesen–stesen. Pemasangan lif di jejantas bersebelahan enam stesen MRT dan rak–rak basikal tambahan di 20 stesen disiapkan pada penghujung 2013.[37]

Waktu operasi

Laluan–laluan MRT beroperasi dari jam 5:30 pagi sehingga tengah malam (antara 00:00 hingga 01:00) setiap hari, kecuali pada waktu–waktu terpilih seperti sambutan cuti umum, malam sebelum cuti umum dan peristiwa khas seperti pengebumian negara Encik Lee Kuan Yew (2015), apabila kebanyakan laluan dibuka sepanjang malam atau dilanjutkan lebih lewat.[37] MRT berfungsi sebagai satu tujuan pengangkutan yang penting disebabkan sokongan daripada pelbagai pertubuhan dan masyarakat bebas kereta.[38]

Depot

SMRT Corporation mempunyai empat depot kereta api di mana Depot Bishan merupakan depot penyenggaraan pusat dengan kemudahan pembaikan kereta api,[39] manakala Depot Changi dan Ulu Pandan sebagai depot pemeriksaan dan letak kereta api.[40] Depot bawah tanah Kim Chuan menempatkan kereta api untuk Laluan Circle dan Laluan Downtown; kini diuruskan secara bersama dengan SBS Transit.[41] Pada Mac 2012, telah diumumkan bahawa Depot Tuas yang baru akan disiapkan pada 2016 untuk Laluan Timur Barat.[42]

Depot Sengkang, depot untuk kereta api bagi Laluan Timur Laut.

SBS Transit pula memiliki dua depot di mana Depot Sengkang sebagai depot letak kereta api untuk Laluan–laluan MRT Timur Laut, LRT Sengkang dan LRT Punggol. Ia merupakan depot pertama yang mempunyai struktur sokongan untuk perusahaan di atas depot bagi menghindari penggunaan tanah yang sangat terbatas di Singapura.[41] Depot Kim Chuan pula menempatkan kereta api bagi Laluan Downtown dan depot itu diuruskan secara bersama dengan SMRT. Operasi utama akan dipindahkan ke depot utama Gali Batu pada penghujung 2015 walaupun ia akan terus beroperasi pada kapasiti kecil.

Pada Ogos 2014, rancangan untuk Depot Bersepadu Pantai Timur, depot kereta api dan bas empat dalam satu pertama di dunia telah diumumkan. Ia akan dibina di Tanah Merah, bersebelahan tapak Depot Changi yang asal bagi berkhidmat untuk Laluan–laluan MRT Timur Barat, Downtown dan Thomson–Pantai Timur.[43] Depot baru seluas 36 hektar (89 ekar) ini mampu menempatkan kira-kira 220 kereta api dan 550 buah bas; dengan mengintegrasikan depot untuk kedua-dua khidmat pengangkutan awam itu akan membantu menjimatkan ruang tanah sehingga 66.12 ekar (26.76 he).[44]

Depot Barat untuk Laluan Rentas Pulau akan dibangunkan di bekas tapak Raffles Country Club.[45]

Seni bina dan kesenian

Stesen MRT Expo yang terletak bersebelahan dengan Singapore Expo mempunyai reka bentuk futuristik.
Stesen MRT Stadium yang mempunyai motif sukan pada reka bentuknya terletak berhampiran dengan Stadium Nasional Singapura.

Peringkat awal pembinaan MRT lebih menumpukan kepada fungsi berbanding estetika seperti yang terdapat pada reka bentuk stesen MRT. Ini dapat dilihat melalui stesen–stesen terawal bagi Laluan Utara Selatan dan Timur Barat yang dibuka pada 1987 dan 1988 masing-masing dari Yio Chu Kang ke Clementi. Pengecualian untuk ini adalah stesen Orchard, yang dipilih pereka untuk menjadi "kemegahan" bagi sistem MRT dan pada awalnya dibangunkan dengan atap berkubah.[46]

Tema–tema seni bina menjadi isu yang lebih penting pada peringkat berikutnya dan reka bentuk stesen seperti silinder dihasilkan untuk kesemua stesen di antara Kallang dan Pasir Ris kecuali Eunos, dan barat Boon Lay serta reka bentuk atap bertenggek di stesen–stesen Boon Lay, Lakeside, Chinese Garden, Bukit Batok, Bukit Gombak, Choa Chu Kang, Khatib, Yishun dan Eunos.[47]

Hasil–hasil seni, jika ada jarang diserlahkan; ia terdiri daripada beberapa lukisan dan ukiran yang menggambarkan sejarah Singapura. Pembukaan Lanjutan Woodlands memperkenalkan karya seni yang lebih berani seperti ukiran seberat 4,000 kilogram (8,800 lb) di Woodlands.[48] Dengan pembukaan Laluan Timur Laut, lebih banyak karya seni dihasilkan dibawah program "Seni dalam Transit", ditauliahkan oleh Penguasa Pengangkutan Darat (LTA). Dihasilkan oleh 19 pelukis tempatan dan disepadukan ke dalam seni bina dalaman stesen, program tersebut bertujuan untuk mempromosikan penghayatan seni awam dalam persekitaran lalu lintas yang tinggi. Setiap karya seni yang dihasilkan bersesuaian dengan identiti stesen. Kesemua stesen Laluan Timur Laut dan Downtown berada dibawah program ini.[49] Satu pertandingan seni diadakan oleh pihak berkuasa sebagai persediaan untuk skim yang serupa bagi diguna pakai untuk Laluan Circle.[50]

Stesen Expo yang terletak di Laluan Cabang Lapangan Terbang Changi di Laluan Timur Barat, bersebelahan kemudahan pameran Singapore Expo. Direka oleh Foster and Partners dan disiapkan pada Januari 2001, stesen ini menampilkan atap bersalut titanium besar tanpa tiang dalam bentuk elips yang membentang di sepanjang platform stesen. Ini melengkapi cakera keluli tahan karat boleh memantul sepanjang 40 meter yang ditindihkan pada elips titanium dan secara visual, ia kelihatan seperti terapung di atas aci lif kaca dan pintu masuk utama. Stesen lain yang mempunyai reka bentuk serupa dengannya adalah stesen Dover.[51][52]

Lapangan Terbang Changi, stesen paling timur dalam rangkaian MRT mempunyai platform yang paling luas dalam mana–mana stesen MRT bawah tanah di Singapura. Stesen ini diberi penarafan 10 daripada 15 hentian kereta api bawah tanah paling cantik di dunia pada 2011.[53]

Dua stesen Laluan Circle iaitu Bras Basah dan Stadium ditauliahkan melalui Pertandingan Reka Bentuk Seni Bina Laluan Marina, yang dianjurkan secara bersama oleh LTA dan Institut Arkitek Singapura. Pertandingan itu tidak memerlukan sebarang pengalaman seni bina daripada para peserta dan ia diakui oleh pihak industri sebagai salah satu pertandingan paling saksama yang pernah diadakan di Singapura. Pemenang reka bentuk untuk kedua-dua stesen ialah WOHA. Pada 2009, "Bangunan Pengangkutan Terbaik" dianugerahkan kepada para pereka di WOHA Architects di Pesta Seni Bina Sedunia.[54]

Tambang dan tiket

Mesin tiket (GTM) di stesen MRT Expo, di mana para penumpang boleh membeli tiket standard atau menambah nilai kad EZ-Link.

Stesen–stesen dibahagikan kepada dua kawasan, berbayar dan tidak berbayar, yang membenarkan pengendali kereta api untuk mengutip tambang dengan mengehadkan kemasukan hanya melalui pintu tambang, yang juga dikenali sebagai pintu kawalan capaian.[55] Pintu–pintu ini disambungkan dengan rangkaian komputer, boleh membaca dan mengemas kini tiket elektronik yang berupaya untuk menyimpan data serta menyimpan maklumat seperti stesen–stesen awal dan akhir serta tempoh setiap perjalanan.[56] Mesin tiket menjual tiket untuk perjalanan sehala atau membenarkan pelanggan untuk menambah nilai tiket tanpa tunai mereka. Tiket untuk perjalanan sehala berwarna hijau, sah hanya ketika hari pembelian dan mempunyai peruntukan masa 30 minit melebihi waktu perjalanan yang dianggarkan. Tiket yang boleh digunakan secara berulang sehingga tarikh luput memerlukan nilai simpanan minimum tersedia di dalamnya.

Oleh sebab sistem tambang telah disepadukan oleh TransitLink, penumpang hanya perlu membayar satu tambang dan melalui dua pintu tambang (sekali ketika masuk, sekali ketika keluar) bagi satu perjalanan untuk kebanyakkan stesen pertukaran, walaupun menukar di antara laluan yang dikendalikan oleh syarikat berbeza.[56] Penumpang boleh memilih untuk melanjutkan perjalanan bagi separa perjalanan mereka dan membayar nilai perbezaan apabila mereka keluar ke stesen destinasi mereka.

Tambang

Disebabkan pengendali kereta api dibantu oleh pihak Pemerintah dan merupakan perbadanan berasaskan keuntungan, tambang bagi sistem MRT disesuaikan pada tahap pulang modal terkecil.[25][57] Para pengendali mengutip tambang–tambang ini dengan menjual tiket elektronik, harganya dihitung berdasarkan pada jaraj di antara stesen berlepas dan stesen destinasi. Harga ini meningkat bagi setiap stesen untuk perjalanan tanpa diskaun standard. Tambang dikira berdasarkan pada anggaran jarak di antara stesen, berbeza dengan penggunaan zon tambang dalam sistem kereta api bawah tanah yang lain seperti London Underground.

Walaupun dikendalikan oleh syarikat–syarikat privet, struktur tambang sistem dikawal atur oleh Majlis Pengangkutan Awam (PTC), di mana pihak pengendali boleh memohon kepada majlis untuk mengubah kadar tambang.[57][58] Harga tambang dijaga supaya ia berpatutan dengan menambatnya secara anggaran dengan tambang bas, lalu menggalakkan para pelanggan untuk menggunakan rangkaian kereta api dan mengurangkan kebergantungan pada sistem bas. Peningkatan harga tambang menimbulkan keprihatinan orang awam,[59] dan perubahan terkini berkuat kuasa sejak 1 Oktober 2008.[60] Terdapat juga ungkapan–ungkapan tidak setuju yang serupa terhadap tambang yang sedikit lebih tinggi bagi Laluan Timur Laut yang dikendalikan oleh SBS Transit.[61]

Tiket

Sistem tiket menggunakan kad pintar tanpa sentuh EZ-Link dan NETS FlashPay yang berasaskan sistem Symphony for e-Payment (SeP) untuk transit awam dibina pada sistem Singapore Standard for Contactless ePurse Application (CEPAS). Sistem ini membolehkan sehingga empat pengeluar kad berada di pasaran.[62] Kad EZ-Link telah diperkenalkan pada 13 April 2002 sebagai ganti bagi kad tambang TransitLink asal manakala pesaingnya, kad NETS FlashPay memasuki pasaran kad pintar pada 9 Oktober 2009.

Kad EZ-Link atau NETS FlashPay dewasa boleh dibeli di pejabat tiket TransitLink atau pusat perkhidmatan penumpang. Kad CEPAS boleh digunakan untuk pembayaran tambang MRT, LRT dan bas. Kad tersebut juga boleh digunakan untuk pembayaran barangan dan perkhidmatan di beberapa kedai, tol Bayaran Elektronik Jalan Raya (ERP) dan tempat letak kereta Sistem Letak Kereta Elektronik (EPS).[62][63] Kredit tambahan boleh dibeli melalui tunai atau NETS di mana-mana mesin tiket (GTM), mesin tambah nilai (AVM), pejabat tiket TransitLink, pusat perkhidmatan penumpang, stesen AXS, mesin juruwang automatik (ATM) DBS/POSB/OCBC/UOB, secara dalam talian melalui pembaca kad dibeli secara berasingan atau di kedai-kedai terpilih. Kredit tambahan yang ditentukan terlebih dahulu boleh juga dikreditkan secara automatik ke dalam kad apabila nilai kad adalah kurang melalui khidmat isian semula automatik yang disediakan oleh Interbank GIRO atau kad kredit. Kad perjalanan bulanan dewasa untuk perjalanan tanpa had dengan MRT, LRT dan bas boleh dibeli dan ia tidak boleh dipindahkan.

Untuk pelawat, kad pintar tanpa sentuh Pas Pelancong Singapura boleh dibeli,[64] di mana ia boleh didapati di pejabat tiket TransitLink dan Pusat Pelancong Singapura. Para pelawat boleh mendapatkan semula deposit mereka dengan mengembalikan kad itu ke pejabat tiket atau pusat pelancong dalam masa lima hari dari tarikh ia dikeluarkan.

Stok kereta api

Pada masa kini, kesemua laluan Sistem Pengangkutan Gerak Cepat (MRT) berjalan dengan kereta api berpanjangan di antara tiga hingga enam gerabak,[65][66][67] kecuali untuk Laluan Thomson–Pantai Timur masa depan yang menggunakan kereta api empat gerabak. Sejak konsep sistem pada 1987, kesemua laluan kereta api telah dikuasakan dengan rel ketiga 750 volt DC kecuali untuk Laluan Timur Laut yang dikuasakan dengan talian atas 1500 volt DC. Laluan Timur Laut dan Timur Barat menggunakan sistem kendalian kereta api automatik yang serupa dengan aliran Victoria bagi London Underground.[67]

Jadual berikut menyenaraikan rangkaian kereta api yang digunakan dalam MRT Singapura.

Nama Laluan Bilangan
gerabak
Jumlah Mula berkhidmat Bekalan kuasa Harga
C151 Utara Selatan
Timur Barat
6 400[68] 7 November 1987 750 V DC
rel ketiga
S$581.5 juta[65][69]
C651 6 114[70][71] 20 September 1994 S$259 juta
C751B 6 126[68][72][a] 28 January 2000 S$231 juta
C151A 6 210[73][74] 27 Mei 2011 S$368 juta[75]
C151B 6 270 16 April 2017 S$281.5 juta
C151C 6 72 30 September 2018[76] $136.8 juta[77][78]
CR151[79] 6 66 2021[80]
C751A Timur Laut 6 150 20 Jun 2003 1500 V DC
katenari atas
N/A
C751C 6 108 1 Oktober 2015 S$234.9 juta[81]
C851E 36 S$249.9 juta[82]
Circle (Lingkaran) 3 33 750 V DC
rel ketiga[83]
C830 3 120 28 Mei 2009 S$282 juta[84]
C830C 3 72 26 Jun 2015 S$134 juta[85]
C951/C951A Downtown (Pusat Bandar) 3 276[86][87] 22 Disember 2013[88] S$689.9 juta[86][89][b]
CT251 Thomson–Pantai Timur 4 364 2019 750 V DC
rel ketiga[90]
S$749 juta[91]
↑[a] Kawasaki Heavy Industries menghasilkan 66 gerabak dan Nippon Sharyo menghasilkan 60 gerabak 

↑[b] Dua pesanan berasingan bagi C951 telah dibuat. Angka yang disenaraikan merupakan jumlah keseluruhan 

Tiada lagi stok kereta api yang ditamatkan penggunaannya; dengan kereta api tertua C151 beroperasi sejak perasmian sistem MRT pada 1987.[65] Kereta api–kereta api lama telah diperbaharui dibawah skim pembaikan untuk meningkatkan jangka hayat serta mematuhi kod keselamatan dan kebolehgunaan.[92][93] Kereta api yang dibaikpulih dan baru mempunyai reka bentuk yang lebih rapi, sistem maklumat penumpang yang ditingkatkan, penambahan tiang pemegang, tempat duduk lebih luas, ruang yang lebih besar berhampiran pintu, ruang untuk kerusi roda dan kamera litar tertutup (CCTV).[94][95] Sebagai percubaan, rak–rak bagasi telah dipasang pada kereta api–kereta api C751B untuk berkhidmat kepada pengguna di laluan cabang Laluan Terbang Changi.[96] Walau bagaimanapun, skim ini dibatalkan pada Jun 2002 dan rak bagasi telah dikeluarkan.[97][98]

Kesemua kereta api diberi kontrak melalui tender terbuka dengan nombor–nombor kontrak membentuk nama stok yang paling dikenali. Sumber–sumber rasmi kadang–kala merujuk kereta api bagi Laluan Utara Selatan dan Barat Laut sebagai kereta api generasi bernombor, dengan stok C151 menjadi yang pertama dan yang stok terbaru C151C menjadi yang keenam.[99]

Pengisyaratan

Kesemua laluan Sistem Pengangkutan Gerak Cepat (MRT) berupaya untuk bergerak secara automatik tanpa campur tangan pengendali. Laluan–laluan tertua, Laluan Utara Selatan dan Timur Barat adalah satu–satunya laluan yang menggunakan pengisyaratan blok tetap. Laluan Utara Selatan baru–baru ini dinaik taraf kepada CBTC blok bergerak pada 2017 manakala penaiktarafan untuk Laluan Timur Barat akan dilaksanakan pada 2018.

Bagi laluan–laluan MRT yang lain pula, sistem CBTC blok bergerak telah digunakan sejak permulaan lagi; ia berupaya untuk menjadi automatik dan tanpa pemandu sepenuhnya dan tidak memerlukan kakitangan untuk berada dalam kereta api. Operasi isyarat diawasi daripada pusat kawalan operasi bagi laluan masing–masing. Di dalam kereta api dilengkapi dengan interkom untuk membenarkan para penumpang untuk menghubungi kakitangan jika berlaku kecemasan.

Laluan Pembekal Penyelesaian Jenis [nota 2] Tarikh digunakan Panjang (km) Tahap automasi
[nota 3]
Pusat kawalan Catatan
 Utara Selatan  Thales SelTrac CBTC blok bergerak 2017 44 DTO Depot Kim Chuan BrownField
 Timur Barat  Thales SelTrac CBTC blok bergerak 2018 57.2 DTO Depot Kim Chuan BrownField
 Timur Laut  Alstom Urbalis 300 CBTC blok bergerak 2003 20 UTO Depot Sengkang
 Circle 
(Lingkaran)
Alstom Urbalis 300 CBTC blok bergerak 2009 35.5 UTO Depot Kim Chuan
 Downtown 
(Pusat Bandar)
Siemens, dahulunya Invensys Westinghouse Sirius CBTC CBTC blok bergerak 2013 41.9 UTO Depot Gali Batu
 Thomson–Pantai Timur  Alstom, dahulunya GE Urbalis 400 CBTC blok bergerak 2019 43 UTO Depot Mandai Dalam pembinaan

Pengembangan rangkaian

Sistem Pengangkutan Gerak Cepat (MRT) bergantung pada dua laluan utamanya iaitu Laluan Utara Selatan dan Timur Barat untuk lebih daripada satu dasawarsa sehinggalah pembukaan Laluan Timur Laut pada 2003. Sedangkan rancangan untuk laluan–laluan tersebut mahupun yang sedang dalam pembinaan, telah dirumuskan jauh sebelumnya, penerbitan kertas putih Penguasa Pengangkutan Darat (LTA) bertajuk "A World Class Land Transport System" (Sistem Pengangkutan Darat Berkelas Dunia) pada 1996 membangkitkan niat pemerintah untuk memperluaskan sistem sedia ada.[2][100] Pengembangan yang dirancang dari 67 kilometer pada 1995 kepada 360 pada 2030.[2] Adalah dijangka perjalanan harian pada 2030 akan tumbuh kepada 6 juta daripada 1.4 juta penumpang ketika itu.[101]

Berikut adalah jadual senarai laluan dan stesen MRT yang sedang dalam pengujian, pembinaan atau dalam tahap perancangan:

Nama dan warna Dibuka pada Diantara stesen Bilangan stesen Panjang (km) Depot Pengendali
Dalam pembinaan
Utara Selatan 2019 Canberra 1[102] 0[nota 4] Depot Bishan
Depot Ulu Pandan
SMRT Trains
Thomson–
Pantai Timur
2019 (Tahap 1)
2020 (Tahap 2)
2021 (Tahap 3)
2023 (Tahap 4)
2024 (Tahap 5)
2025 (stesen Peringatan Pengasas)
Woodlands North
Springleaf
Mount Pleasant
Tanjong Rhu
Bedok South
Woodlands South
Caldecott
Taman di Persisiran
Bayshore
Sungei Bedok
32[103] 43[103] Depot Mandai
Depot Bersepadu Pantai Timur
(akan datang)
Timur Laut 2023 (NELe) Punggol Coast 1[104] 1.6[104] Depot Sengkang SBS Transit
Downtown
(Pusat Bandar)
2024 (DTL3e) Xilin Sungei Bedok 2[18] 2.2[18] Depot Gali Batu
Depot Pantai Timur
Circle
(Lingkaran)
2025 (Tahap 6) Keppel Prince Edward 3[105] 4[105] Depot Kim Chuan SMRT Trains
Dalam perancangan
Downtown 2025 Hume 1[106] 0[nota 4] Depot Gali Batu
Depot Bersepadu Pantai Timur
(akan datang)
SBS Transit
Daerah Jurong 2026 (Tahap 1)
2027 (Tahap 2)
2028 (Tahap 3)
Choa Chu Kang
Tengah
Peng Kang Hill
Boon Lay
Tawas
Pandan Reservoir
Jurong Pier
24[107] 24[107] Depot Tengah
Rentas Pulau 2029 (Tahap 1) Bright Hill Aviation Park 12 (Tahap 1)[108] 50[108] Depot Changi Timur

Laluan Downtown tahap 3e

Rangkaian Sistem Pengangkutan Gerak Cepat pada 2017.
Sejarah rangkaian MRT dari 1983 hingga 2024, termasuklah laluan–laluan akan datang.
Peta laluan kereta api Johor Bahru–Singapura, yang akan menghubungkan dengan rangkaian rel Malaysia.
Rencana utama: Laluan MRT Downtown

Laluan Downtown merupakan laluan kereta api bawah tanah sepanjang 42 kilometer (26 mi) dengan 36 stesen[18] di mana ia menghubungkan kawasan barat lau dan timur Singapura ke kawasan pusat bandar di selatan dan ke daerah pusat perniagaan (CBD).[109] Dua tahap laluan ini telah disiapkan pada 22 Disember 2013 dan 27 Disember 2015 masing-masing. Tahap 1 bermula dari Bugis ke Chinatown manakala tahap 2 pula bermula dari Bukit Panjang ke Rochor.[110] Tahap 3 dari Fort Canning ke Expo akan memulakan operasi pada 21 Oktober 2017.[111][112][113][114][115][116]

Lanjutan laluan Downtown tahap 3 (DTL3e) akan beroperasi dari Expo melalui Xilin ke Sungai Bedok, yang merupakan stesen pertukaran untuk ke Laluan Thomson–Pantai Timur.[44] Ia dijangka siap pada tahun 2024 dengan panjang laluannya adalah 2.2 kilometer (1.4 mi).

Laluan Thomson–Pantai Timur

Dengan kepanjangan 43 kilometer (27 mi) dan terdiri daripada 31 stesen, Laluan Thomson–Pantai Timur akan menghubungkan kawasan utara Singapura ke selatan,[103] berjalan sehala dengan Laluan Utara Selatan yang sedia ada dan melewati Woodlands, Sin Ming, Upper Thomson dan Teluk Marina[117] sebelum membelok ke timur dan melalui Tanjong Rhu, Singlap, Marine Parade dan Bedok.[44] Laluan ini akan memulakan operasi dalam lima tahap, dengan tiga tahap pertama bermula dari Woodlands North ke Taman di Persisiran akan siap pada 2019 sehingga 2021.[118] Tahap 4 dari Tanjong Rhu ke Bayshore akan beroperasi pada 2023 manakala tahap 5 pula pada tahun 2024, bermula dari Bedok South ke Sungei Bedok.[44]

Terminal utara di Woodlands North dijangka akan menjadi stesen pertukaran dengan laluan kereta api Johor Bahru–Singapura di Bukit Chagar bagi menyediakan capaian ke bandar raya Johor Bahru, Malaysia dan Sistem Transit Laju Johor Bahru pada masa akan datang.[119][120]

Laluan Circle tahap 6

Akan diselesaikan pada tahun 2025, lanjutan laluan sepanjang 4 kilometer (2.5 mi) akan berjalan dari Teluk Marina melalui Keppel dan berakhir di HarbourFront.[104] Pada 29 Oktober 2015, Penguasa Pengangkutan Darat (LTA) mengumumkan lokasi tiga stesen untuk lanjutan ini iaitu Keppel, Cantonment dan Prince Edward.

Lanjutan Laluan Timur Laut

Pada 7 Jun 2017, Menteri Kedua bagi Pengangkutan Encik Ng Chee Meng mengumumkan bahawa lanjutan Laluan Timur Laut akan dibuka pada 2023, beberapa tahun lebih awal daripada tarikh asal iaitu pada 2030. Nama stesen bagi lanjutan ini akan dipanggil buat sementara waktu sebagai Punggol Coast.[121] Lanjutan sepanjang 2 kilometer (1.2 mi) ini akan berjalan dari Punggol melalui Punggol North termasuklah pusat bandar Punggol yang baru, di mana ia akan memberi capaian kereta api kepada penduduk Punggol North untuk ke pusat bandar raya dan kawasan lain di Singapura.[122]

Laluan Daerah Jurong

Pada awalnya dirancang sebagai laluan Sistem Rel Ringan pada 2001, Laluan Daerah Jurong kemudiannya dinaik taraf kepada laluan bermuatan sederhana selepas projek ini disemak semula pada 2013. Konfigurasi baru ini akan memberi khidmat ke kawasan Pantai Barat, Tengah, Choa Chu Kang dan Jurong. Butiran projek akan diumumkan selepas pembangunan Bandar Baru Tengah meningkat dan laluan ini dijangka siap pada 2025.[104]

Laluan Rentas Pulau

Laluan Rentas Pulau sepanjang 50 kilometer (31 mi) akan merentangi pulau Singapura, melewati Tuas, Jurong, Sin Ming, Ang Mo Kio, Hougang, Punggol, Pasir Ris dan Changi. Penambahan laluan ini akan menjadi alternatif baru bagi perjalanan timur–barat Singapura selain daripada laluan Timur Barat yang sedia ada. Laluan ini mempunyai jangka waktu yang lebih panjang disebabkan oleh aspek kajian sekitaran dan ia dijangka siap untuk beroperasi pada 2030.[104]

Pihak LTA juga telah menunjukkan minat dalam mengguna pakai khidmat ekspres untuk laluan Rentas Pulau pada masa akan datang selain daripada khidmat kereta api biasa. Khidmat ekspres ini akan memberi manfaat kepada pelanggan ketika waktu puncak kerana kereta api hanya akan berhenti di beberapa stesen dan melangkau stesen–stesen lain dan oleh itu ia dapat menjimatkan masa perjalanan.[123]

Keselamatan dan keterjaminan

Keselamatan

Pintu skrin platform di stesen MRT Woodleigh.

Para pengendali dan pihak berkuasa menyatakan bawa pelbagai langkah telah diambil bagi memastikan keselamatan para pengguna dan pihak SBS Transit telah menguar-uarkan awas keselamatan pada Laluan Timur Laut sebelum dan sesudah pembukaannya.[94][124] Poster kempen keselamatan dapat dilihat dengan jelas di dalam kereta api dan stesen, dan pengendali juga akan menyiarkan pengumuman keselamatan kepada para penumpang dan pelanggan yang menunggu kereta api secara kerap. Piawaian keselamatan kebakaran juga sejajar dengan garis panduan daripada Persatuan Perlindungan Kebakaran Kebangsaan Amerika Syarikat.[27][125]

Terdapat permintaan untuk memasang pintu skrin platform di stesen bertingkat setelah terjadi beberapa insiden di mana penumpang telah terbunuh akibat terjatuh ke dalam landasan kereta api ketika kereta api datang. Stesen–stesen bawah tanah telah dilengkapi dengan ciri sejak 1987 lagi. Pihak berkuasa pada awalnya menolak cadangan tersebut kerana ragu–ragu dengan fungsinya dan kos pemasangan yang tinggi,[126] namun pihak pemerintah kemudiannya mengumumkan rancangan untuk memasang pintu skrin platform separa tinggi di stesen–stesen bertingkat pada Januari 2008,[112] dengan sebab pintu jenis itu mempunyai kos yang lebih rendah.[127] Pintu ini pertama kali dipasang di stesen–stesen Jurong East, Pasir Ris dan Yishun pada 2009 sebagai percubaan untuk menguji kebolehlaksanaannya.[128]

Pintu skrin platform separa tinggi di stesen MRT Pasir Ris.

Pada 14 Mac 2012, kesemua stesen bertingkat telah dipasang dengan pintu dan beroperasi.[129] Pintu–pintu ini dapat mencegah bunuh diri dan capaian tanpa izin ke kawasan terbatas. Dibawah Akta Sistem Transit Laju, perbuatan seperti merokok, makan atau minum di stesen dan dalam kereta api, menyalahgunakan peralatan kecemasan serta menceroboh landasan kereta api adalah dilarang, dengan penalti dari denda hingga hukuman penjara boleh dikenakan.[130][131]

Terdapat beberapa kemalangan besar yang berlaku dalam sejarah MRT. Pada 5 Ogos 1993, dua buah kereta api berlanggar di stesen Clementi disebabkan oleh tumpahan minyak pada landasan yang menyebabkan 132 orang tercedera.[132] Ketika pembinaan Laluan Circle pada 20 April 2004, sebuah terowong yang sedang dibina di bawah Lebuhraya Nicoll runtuh dan empat orang dilaporkan maut dalam kejadian ini.[133]

Kebolehpercayaan pada Laluan Utara Selatan dan Timur Barat serta pengendali SMRT telah dipersoalkan oleh orang awam selepas beberapa siri gangguan khidmat kereta api pada Disember 2011, yang membawa kepada Jawatankuasa Siasatan, lalu menemui kekurangan yang serius dalam rejim penyelenggaraan SMRT Corporation.[134] Sejak itu, laluan MRT telah dibelenggu dengan pelbagai gangguan terutamanya yang dikendalikan oleh syarikat SMRT.

Keterjaminan

Perihal keterjaminan keselamatan yang berkaitan jenayah dan pengganasan belum menjadi keprihatinan yang serius ketika sistem MRT mula dibangunkan.[135] Walau bagaimanapun, selepas kejadian pengeboman kereta api di Madrid pada 2004 dan plot untuk menyerang kedutaan Singapura pada 2001,[136] pihak pengendali mengerahkan pengawal privet tanpa senjata untuk memantau platform stesen dan melakukan pemeriksaan pada barang milik pelanggan terutamanya yang membawa barang besar.[137]

Kamera CCTV yang mengawasi aktiviti di stesen MRT City Hall. Video masa nyata disiarkan dan ditunjukkan di ruang legar stesen.

Pengumuman disiarkan secara kerap untuk mengingatkan penumpang supaya melaporkan sebarang aktiviti yang mencurigakan dan tidak meninggalkan barang milik mereka tanpa diawasi. Kamera litar tertutup (CCTV) dengan keupayaan merakam telah dinaik taraf di semua stesen dan kereta api yang dikendalikan oleh SMRT.[138][139] Tong sampah dan peti surat telah dikeluarkan daripada platform stesen dan ruang legar ke pintu masuk stesen, bagi mengurangkan risiko bom ditempatkan di dalamnya.[140] Perbuatan mengambil gambar tanpa izin juga dilarang di semua stesen MRT sejak pengeboman Madrid, tetapi ia tidak dinyatakan secara rasmi dalam mana-mana kajian keselamatan pengangkutan awam.[141]

Pada 14 April 2005, Pasukan Polis Singapura (SPF) mengumumkan rancangan untuk meningkatkan keterjaminan keselamatan kereta api dengan menubuhkan unit keselamatan khas untuk pengangkutan awam; unit ini kini dikenali sebagai Pasukan Keselamatan Pengangkutan Awam (TransCom).[142] Pegawai ini meronda di kawasan MRT dan LRT seperti di dalam kereta api dan stesen secara rawak bermula pada 15 Ogos 2005.[143] Mereka adalah terlatih dan berkuasa untuk menggunakan senjata api dan kekerasan bila perlu.[144] Pada 8 Januari 2006, satu latihan awam yang melibatkan 2,000 kakitangan daripada 22 agensi pemerintah (kod nama 'Latihan Northstar V'), mensimulasikan serangan bom dan bahan kimia di stesen Dhoby Ghaut, Toa Payoh, Raffles Place dan Marina Bay telah dilakukan. Tiga belas stesen telah ditutup dan kira-kira 3,400 penumpang terkesan ketika latihan selama tiga hingga empat jam itu.[145]

Keprihatinan terhadap keterjaminan keselamatan dibawa oleh orang awam apabila dua insiden perbuatan laku musnah di depot kereta api berlaku dalam tempoh dua tahun.[146] Dalam kedua–dua insiden itu, grafiti pada kereta api ditemui selepas ia mula memasuki perkhidmatan.[147] Insiden pertama, berlaku pada 17 Mei 2010, apabila pagar dipecah masuk di Depot Changi dan seorang warganegara Swiss telah dipenjarakan dan disebat. Kereta api yang terlibat adalah C151 set 047/048.[148][149] Langkah–langkah telah diambil oleh Jawatankuasa Keselamatan Pengangkutan Awam untuk meningkatkan keselamatan depot, namun kerja–kerjanya belum diselesaikan oleh SMRT apabila insiden kedua berlaku pada 17 Ogos 2011 di Depot Bishan.[146][147]

Pada 22 November 2012, Penguasa Pengangkutan Darat (LTA) menjalankan latihan kerahan turun padang bersama dengan SMRT untuk menguji rancangan pengurusan insiden apabila berlaku gangguan khidmat kereta api. Kira–kira 135 kakitangan termasuklah wakil daripada TransCom Pasukan Polis Singapura dan SBS Transit terlibat dalam latihan ini. Latihan dengan kod nama 'Latihan Greyhound' ini melakukan senario di mana kereta api rosak di stesen Buona Vista pada Laluan Timur Barat. SMRT juga mengaktifkan Rancangan Pengurusan Insiden Kereta Api mereka ketika latihan ini.[150]

Latihan berkod nama 'Latihan Greyhound 2013' telah dijalankan secara bersama di antara LTA dan SBS Transit untuk menentusah tatacara Pusat Kawalan Operasi SBST dan kebolehkerjaan rancangan luar jangkanya. Kira–kira 300 kakitangan termasuklah wakil daripada SMRT, TransCom Pasukan Polis Singapura, Polis Trafik dan Pasukan Pertahanan Awam Singapura (SCDF) menyertai latihan ini.[151]

Lihat juga